بایگانی برچسب‌ها: بی عدالتی آموزشی

نا برابری

مساله عدالت، برابری و حق برخورداری از فرصتهای برابر شاید قدمتی به عمر بشریت داشته باشد. هرقدر که زندگی اجتماعی بشر پیچیده تر شد، مساله نابرابریهای اجتماعی نیز پیچیده تر شده است.یک شیوه ساده تر برای نگاه کردن به این نابرابریها این است که ببینیم چطور نهادهای اجتماعی به نحوی از این نابرابریها حمایت می کنند،نهادهایی که ظاهرا قرار است در خدمت انسانها باشند، تبدیل به ابزارهایی برای خدمت به بعضی از » افراد بشر» میشوند و مناسبات بشری را به نحوی تنظیم می کنند که منافع عده ای/طبقه ای همیشه تامین شده و نوع خاصی از روابط اجتماعی که تضمین کننده منافع طبقات یا گروههای خاصی هستند،همچنان پا برجا بمانند.

یکی از مهمترین این مسایل، مساله آموزش است. این مساله که چطور فرصتهای آموزشی از نظر جغرافیایی، طبقاتی و اجتماعی متغییر است، می بینیم که تلاش و استعداد فردی عامل بسیار کوچکی در موفقیتهای تحصیلی و به تبع بعدا، موفقیتهای شغلی و اجتماعی است. موفقیتهای تحصیلی در کنار شبکه روابط اجتماعی که فرد عمدتا از طبقه اجتماعی خود/روابط خانوادگی و دوستانه کسب می کند، در سرنوشت حرفه ای فرد نقش کلیدی بازی میکنند.

فردی که در این شبکه روابط به دنیا می آید،خیلی پیشتر از آنکه خود حتی بتواند به آن آگاه باشد از مزایای سیستمی برخوردار میشود که موقعیت و موفقیت او در سیستم را تضمین می کنند. در کنار سیستم آموزشی، سیستم ایدئولوژیکی جامعه این تبلیغات را در جامعه می پراکند که موفقیت امری فردی است و با تلاشهای فردی قابل تحصیل. چنین امری گرچه غیر ممکن نیست ولی برای بخش بسیار بزرگی از جامعه قابل دسترسی نیست. این مساله میتواند به فشار مضاعفی بر افرادی که در طبقات پایین جامعه هستند تبدیل شود،چرا که  ایشان را از دیدن تصویر کلی نابرابرهای محروم کرده و مساله فقر و نابرابری را به مسایل فردی تقلیل می دهد. این سیستم تضمین میکند که فقر موروثی باشد چنانکه موفقیت و ثروت. پدر و مادرهای موفق، فرزندان موفق دارند، همانطور که پدر و مادرهای فقیر فرزندان فقیر می زایند و می پرورند.

این آن چیزی است که دوست دارم در رساله دکترایم درباره اش بنویسم. برای آنکه بتوانم این دنیا را شاید کمی عادلانه تر کنم. شاید کمی زیباتر.

به قول شاعر بزرگ آزادی و عدالت:

«نه عادلانه نه زیبا بود
جهان
پیش از آن که ما به صحنه برآییم.

به عدلِ دست‌نایافته اندیشیدیم
و زیبایی
در وجود آمد.»

احمد شاملو

Advertisements